Entries by ndb14

အိတ်ဖွင့်ပေးစာ

အထူးကိုယ်စားလှယ်၏ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခရှိနေမှုက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန် နှင့် ၎င်း၏လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အဆုံးသတ်ရန် အရေးတကြီးလိုအပ်နေမှုကို ဖော်ပြနေသည်။ သို့ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ၊ ၁၇ ရက်နေ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ။   ။အထူးကိုယ်စားလှယ်၏ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခရှိနေမှုက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန် နှင့် ၎င်း၏လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အဆုံးသတ်ရန် အရေးတကြီးလိုအပ်နေမှုကို ဖော်ပြနေသည်။             ကုလသမဂ္ဂ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ် (António Guterres) အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ် ဂျူလီ ဘိရှော့ (Julie Bishop) ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခရှိ၊ မရှိကို အမြန်ဆုံးစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ပြီး တွေ့ရှိချက်များကို အများပြည်သူသို့ အသိပေးချပြရန် အောက်တွင်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော မြန်မာ၊ ဒေသတွင်းနှင့် […]

မော်လမြိုင်ကျွန်းက လူငယ် ခုနစ်ဆယ်ခန့် စစ်သားစုဆောင်းခံရ

ဧရာ၀တီတိုင်း မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အမှတ်စဥ် (၁၁) အတွက် လူငယ် ခုနစ်ဆယ်ခန့် စစ်မှုထမ်းဖို့ စုဆောင်းခံရပြီး မတ် ၁၄ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းက စစ်သင်တန်းကျောင်းတွေကို ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ မော်လမြိုင်းကျွန်းမြို့နယ်အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီရဲ့ ခမရ (၅၃၄) တပ်ရင်းကနေ စစ်မှုထမ်း မဲပေါက်တယ်ဆိုပြီး အသက် ၁၈ နှစ်နဲ့ ၃၅ နှစ်ကြား လူငယ်တွေကို နေအိမ်တွေထဲထိ လိုက်လံဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်စုဆောင်းပြီးနောက် စစ်သင်သန်းကျောင်းတွေဆီ ပို့လိုက်တာလို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “အဓမ္မ စုစောင်းခံရတယ်ဆိုတာ ရွာတွေမှာက ကလေးတွေက အိမ်မှာ မအိပ်ရဲဘူး။ အဲဒါကို တွေ့တဲ့သူကို ဂုတ်ဆွဲခေါ်တာပေါ့။ တပ်ရင်းကလည်း ရှိနေတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့။ တစ်ခါတလေကျရင် မိဘတွေက ဘယ်လိုက်လို့ လိုက်ရမှန်း မသိတဲ့အဖြစ်တွေ” ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရသူတွေထဲမှာ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ […]

စစ်ကောင်စီက အကျဉ်းသားတွေကို အဓမ္မစစ်မှုထမ်းခိုင်းနေကြောင်း PPNM ထုတ်ပြန်

စစ်ကောင်စီဟာ အကျဉ်းထောင်တွေမှာရှိတဲ့ ရာဇဝတ်အကျဉ်းသားတွေကို လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး အတင်းအဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခိုင်းတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် (PPNM) က မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အကျဉ်းသားတွေကို အဓမ္မစစ်မှုထမ်းခိုင်းတာတွေ့ရပြီး ဒီလုပ်ရပ်တွေကို ကန့်ကွက်ကြောင်း PPNM ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကိုသိုက်ထွန်းဦးက RFA ကိုပြောပါတယ်။ “အခုဆိုရင် အကျဉ်းထောင်ထဲမှာရှိတဲ့ အကျဉ်းသားတွေကို အလိုမတူဘဲနဲ့ အတင်းအဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခိုင်းစေတာတွေ၊ အလုပ်ခိုင်းစေတာတွေကို စစ်ကောင်စီဘက်က လုပ်လာတာ တွေ့ရပါတယ်၊ ဒီလုပ်ရပ်ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်တယ်၊ ဒါဟာ ရှင်နေတဲ့သူတွေကိုပါ သေတွင်းပို့တဲ့ လုပ်ရပ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်၊ အကျဉ်းသားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်ပြီး တိုက်ရသည့်တိုင်အောင် ဆန္ဒမရှိဘဲ တိုက်ရတဲ့အခါမျိုးမှာ အသက်သေဆုံးဖို့ ရာခိုင်နှုန်းပိုများတယ်၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ဆုံးသော ကိစ္စရပ်တွေက အကျဉ်းထောင်တွေမှာ ပိုပြီးတော့တောင် တရားလက်လွတ်လုပ်လာတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ ပိုပြီးတွေ့လာရတယ်” […]

ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ဒူတာတေးကို ICC ကနဦးရုံးတော်တင်ပြီ

၎င်းအာဏာရှိစဥ် မူးယစ်ဆေးဝါးနှိမ်နှင်းမှုခေါင်းစဥ်ဖြင့် လူပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့မှုကြောင့် မကြာမီရက်ပိုင်းက ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်ခ်မြို့သို့ ပို့ခံခဲ့ရသော ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ရိုဒရစ်ဂို ဒူတာတေးကို ၎င်း၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များ စစ်မေးရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး ICC က ကနဦး တရားခွင် ကြားနာပွဲ ယ​နေ့မနက်က ကျင်းပခဲ့သည်။ ကြားနာပွဲတွင် အသက် ၇၉ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သူ ဒူတာတေး၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များဖြစ်သည့် နာမည်၊ မွေးသက္ကရာဇ်နှင့် မွေးဖွားရာဇာတိတို့ကို ICC တရားသူကြီးတစ်ဦးက မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထိုမေးမြန်းချက်များကို ရုပ်မြင်ဖန်သားပြင်မှ တစ်ဆင့် ဒူတာတေးက ဖြေကြားခဲ့သည်။ တရားခွင်တွင် ဒူတာတေး၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ၎င်း၏ အမှုသည်သည် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရစဥ် မည်သည့်ဥပဒေကြောင်းနှင့်မှ ဖြေရှင်းခွင့်မရခဲ့ကြောင်း၊ ဖမ်းဆီးခံရသည်ဟု မဆိုနိုင်ပဲ ပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရသည်သာဖြစ်ကြောင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးအရလက်စားချေလိုမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကြောင်းနှင့် […]

စဉ့်ကူးလက်ပန်လှရွာကိုစစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ အနည်းဆုံးအရပ်သား ၉ ဦးသေဆုံး

မတ်လ ၁၄ ရက်ညပိုင်းသတင်းများအရ သေဆုံးသူ ၂၇ ဦးအထိတိုးလာကြောင်း ကယ်ဆယ်ရေးသမားများထံမှသိရသည်။ စဉ့်ကူးလက်ပန်လှရွာကိုစစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ အနည်းဆုံးအရပ်သား ၉ ဦးသေဆုံး ——- စစ်တပ်လေယာဉ်သည် ရွာပေါ်လှည့်ပတ်ပျံသန်းပြီး လူစည်ကားသည့် စျေးကိုရွေးကာဗုံးကြဲခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပုခက်အတွင်းမှ ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သားသေကြေဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ——- NUG အစိုးရ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်း၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်၊ လက်ပံလှကျေးရွာကို ယနေ့ မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၃ နာရီခွဲအချိန်က စစ်ကောင်စီကလေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၂ ဦးအပါအဝင် ၉ ဦး ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတို့ထံမှသိရသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်သည် လက်ပံလှကျေးရွာအပေါ် လှည့်ပတ်ပျံသန်းပြီး လူစည်ကားသည့် ကျေးရွာစျေးထဲသို့ ဗုံးကြဲချခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတို့ကဆိုသည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပုခက်အတွင်းမှ ကလေးငယ်တစ်ဦး၊ အသက် ၅ နှစ်ခန့်အရွယ် […]

,

အိတ်ဖွင့်ပေးစာ – ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်မည့် အနာဂတ်အား တည်ဆောက်နေသည့် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု များကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် ခိုင်မာသောလုပ်ဆောင်ချက် ချမှတ်လုပ်ဆောင်ရမည်

သို့ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် လေ့လာသူနိုင်ငံများ မိတ္တူ –ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးမြန်မာနိုင်ငံ၏ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ် ရက်စွဲ။              ။၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀ ရက် အိတ်ဖွင့်ပေးစာ။             ။ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်မည့် အနာဂတ်အား တည်ဆောက်နေသည့် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု များကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် ခိုင်မာသောလုပ်ဆောင်ချက် ချမှတ်လုပ်ဆောင်ရမည်။ လေးစားရပါသော ဂုဏ်သရေရှိလူကြီးမင်းများရှင့်/ခင်ဗျား ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ(UN Human Rights Council – UNHRC) အနေဖြင့် ၎င်း၏ ၅၈ ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးသော၊  ၎င်းတို့၏ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီတည်ဆောက်ရေး ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ထောက်ခံအားပေးသော၊ နိုင်ငံတစ်ဝန်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် အခြားရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို စစ်အုပ်စုအား ဆက်လက်ကျူးလွန် နိုင်စေသည်များကို ဟန့်တားပေးသော၊ ဖြစ်နိုင်သော […]

စစ်ခေါင်းဆောင်အပါအဝင် တပ်အရာရှိ ၂၃ ဦးကို အာဂျင်တီးနားတရားရုံး ဖမ်းဝရမ်းထုတ်

စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၊ဒုစစ်ခေါင်းဆောင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းအပါအဝင် စစ်တပ်အရာရှိ ၂၃ ဦးကို အာဂျင်တီးနားတရားရုံးက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်လိုက်ပြီလို့ မြန်မာရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့ ယူကေ (BROUK)က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေအ‌ပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို စီစဉ်ညွှန်ကြားတာနဲ့ ကျူးလွန်ရာမှာပါဝင်ခဲ့သူတွေကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖမ်းဝရမ်းထုတ်လိုက်တာဟာ တရားမျှတမှုသမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုပဲလို့ BROUK ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြပါတယ်။ ဒီအမှုကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာကုလသမဂ္ဂ အထူးကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ တရားရေး ကိုယ်စားမှုပြု နဲ့ မြန်မာရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့ ယူကေ(BROUK )က ဖွင့်ခဲ့တာပါ။  နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်တရားရုံး ICC ကလည်း စစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်း ဝရမ်းထုတ်ရေးစိစစ်နေဆဲကာလမှာ အခုလို အာဂျင်တီးနားတရားရုံးက ဖမ်းဝရမ်းထုတ်လာတာပါ။  ဒါဟာ ICC ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပေးရေးတောင်းဆိုမှုအတွက် အားဖြည့်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ BROUK က ဆိုပါတယ်။ […]

အမေရိကန်အကူအညီ ရပ်တန့်မှု လူ့အခွင့်အရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း AI ပြော

အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားအကူအညီတွေကို ရုတ်တရက်ဆိုင်းငံ့လိုက်တာဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်တွေအပါအဝင် ပဋိပက္ခဒေသတွေက အရပ်သားတွေနဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့သူတွေအားလုံးရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ထိခိုက်စေကြောင်း Amnesty International အဖွဲ့က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်က ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ “အမေရိကန်နိုင်ငံကနေ နိုင်ငံခြားအကူအညီပေးနေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ဖို့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်အစိုးရရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ မြန်ဆန်ပြီး ကျယ်ပြန့်တဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင် မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် အမှောင်မိုက်ဆုံးအချိန်မှာ ထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်စေပါတယ်”လို့ AI အဖွဲ့ရဲ့ မြန်မာ့အရေး သုတေသီ ဂျိုးဖရီးမန်းက ပြောပါတယ်။ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို အမြန်ဆုံး ဖျက်သိမ်းတာ၊ ပြင်ဆင်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် အရေးပေါ် အသက်ကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီတွေကို ခြွင်းချက်အဖြစ် ချက်ချင်းခွင့်ပြုပြီး၊ မြေပြင်မှာ အမြန်ဆုံး […]

မြန်မာတစ်ဦးကို ထိုင်းစစ်တပ် နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်မှု ထိုင်းရှေ့နေများကောင်စီ စစ်ဆေးမည်

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်အနီးမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ကိုအောင်ကိုကိုကို ထိုင်းစစ်သားတွေက အသက်သေဆုံးစေတဲ့အထိ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့တဲ့အမှုကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ဖို့ ထိုင်းရှေ့နေများကောင်စီက လက်ခံလိုက်တယ်လို့ အရှေ့တောင်အာရှအခြေစိုက် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Fortify Rights က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့မှာပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ Fortify Rights က တရားဝင်တိုင်ကြားစာ တင်သွင်းပြီး အရေးယူပေးဖို့ ထိုင်းရှေ့နေများကောင်စီကို တိုက်တွန်းလိုက်တာပါ။  ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ဒီအမှုကို ဘက်မလိုက်ဘဲ တရားမျှတမှုအတွက် သေချာစုံစမ်းဖော်ထုတ်ပေးဖို့လည်း Fortify Rights က တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ အချက်အလက်တွေကို စစ်ဆေးဖို့နဲ့ သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေဆီက အထောက်အထားတွေ စုဆောင်းဖို့ အဖွဲ့တစ်ခုဖွဲ့ပြီး အရပ်ဘက် ဒါမှမဟုတ် ရာဇ၀တ်မှုနဲ့ဖြစ်ဖြစ် အရေးယူနိုင်မဲ့နည်းလမ်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သွားမယ် လို့ ထိုင်းရှေ့နေများကောင်စီဥက္ကဋ္ဌက […]

,

အတိတ်မှ ဆိုးရွားသည့် အကြီးအကျယ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရေးအ တွက် အာမခံခြင်း (Guarantees of non-recurrence)

အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတရားမျှတမှု (TJ) ၏ လုပ်ငန်းစဥ် တခုမှာ အတိတ်မှ ဆိုးရွားသည့် အကြီးအကျယ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရေးအတွက် အာမခံခြင်း (Guarantees of non-recurrence) ဖြစ်သည်။ အတိတ်မှ ဆိုးရွားကြမ်းကြုတ် ရက်စက်မှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အပါအဝင် မတရား ဖိနှိပ်သည့် ဥပဒေများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရန် တာဝန်ရှိသည့် ရဲတပ်ဖွဲ့၊ အကျဥ်းဦးစီးဌာနကဲ့သို့ ဌာနဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း၊ နိင်ငံတော် ကာကွယ်ရေးအတွက် တာဝန်ရှိသည့် စစ်တပ်ကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းများကို ဆောင်ကြသည့် “အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေး” (Institutional Reform) လုပ်ငန်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း သည် TJ လုပ်ငန်းစဥ် ၄ ခုအနက်မှ အနာဂတ်အတွက် ရည်ရွယ်၍ […]