တိုက်ပွဲအတွင်းမှ သွေးစည်းညီညွတ်မှု
စစ်အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် လေးနှစ်ကျော်ကြာမြင့်လာသည့်ကာလအတွင်း အ ပြစ်မဲ့ပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် စနစ်တကျ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများ ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားလျှက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် လူ့အခွင့်အ ရေးအခြေအနေမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။
ND-Burma အဖွဲ့ဝင်အဖွဲ့အစည်းများက စုဆောင်းထားသော အချက်အလက်များအရ အစီရင်ခံ ကာလ တစ်လျှောက်လုံးတွင် ပြည်သူများသည် မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝကို ခြိမ်းခြောက်နေသော ကျယ်ကျယ် နှင့် စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက် ခံစားနေရကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
အထူးသဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးမှုနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှု အရေအတွက် မြင့်မားခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများနှင့် မော်တာဗုံးများကြောင့်လည်း မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ အပါအဝင် ဒေသခံပိုင်ဆိုင်မှုများ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကြောင့် ဒေသခံများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနိုင်စွမ်းသည် ထပ်မံလျော့နည်းသွားခဲ့သည်။
မေလ ပထမလဝက်အတွင်း တော်လှန်ရေးထိန်းချုပ်ဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်၊ ချင်း၊ ကရင်၊ ရှမ်း၊ ကရင်နီနှင့် မွန်ပြည်နယ် အပြင် စစ်ကိုင်းနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တို့ရှိ ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား သည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၈ ကြိမ်ကျော် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများ ကြောင့် လူပေါင်း ၈၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်[1]။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လူနည်းစုများ၊ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်သူများ (HRDs) သည် စနစ်တကျ ဖိနှိပ်မှုများကို ခံစားနေရပြီး ၎င်းတို့၏ လူမျိုး၊ လိင်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာအပေါ်မူတည်၍လည်း ပိုမို၍ ထိခိုက်ခံစားနေရသည်။
ND-Burma ၏ မှတ်တမ်းတင်မှုများအရ တိုင်းရင်းသားများမှာ ပစ်မှတ်ထား၍ လူ့အခွင့်အရေးချိုး ဖောက်မှုများကို ကြုံတွေ့နေရပြီး ထိုချိုးဖောက်မှုများတွင် အတင်းအဓမ္မ နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းစေမှု၊ တရားမဝင် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ ပါဝင်သည်။
ထိုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွင်းရှိ အမျိုးသမီးများနှင့် LGBTQ2I များသည် ဖိနှိပ် ခွဲခြားမှုများကို ဆိုးဆိုး ရွားရွား ခံစားနေရသည်။ အမျိုးသမီးများမှာ လိင်အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုများ (GBV) ခံစားနေရ သကဲ့သို့ LGBTQ2I များမှာလည်း ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ ကာကွယ်မှုများရရှိရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ငြင်းပယ် ခံနေရသည်။
