ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ (UNHRC) အနေဖြင့် စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ တရားမဝင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နေမှုများကို ပြတ်သားစွာငြင်းပယ်၍၊ တာဝန်ယူမှုတာဝန်ခံမှုရရှိစေရေးအတွက် တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရမည်။
သို့
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် လေ့လာသူအဖြစ် ပါဝင်သောနိုင်ငံများ
မိတ္တူ –
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး
မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂအထူးကိုယ်စားလှယ်
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၁၈ ရက်
အိတ်ဖွင့်ပေးစာ။ ။ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ (UNHRC) အနေဖြင့် စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ တရားမဝင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နေမှုများကို ပြတ်သားစွာ ငြင်းပယ်၍၊ တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုရရှိစေရေးအတွက် တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရမည်။
လေးစားအပ်ပါသော ဂုဏ်သရေရှိလူကြီးမင်းများခင်ဗျား/ရှင့်
အောက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော မိမိတို့ မြန်မာ၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ အရပ်ဘက်လူထုအဖွဲ့အစည်း ၂၃၅ ဖွဲ့တို့မှ မြန်မာပြည်သူများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ပြတ်သား၍၊ မူဝါဒခိုင်မာသော၊ လက်တွေ့ကျပြီး အချိန်ကာလသတ်မှတ်ချက်ရှိသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ (UN Human Rights Council – UNHRC) အား တိုက်တွန်း တောင်းဆို အပ်ပါသည်။ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက် (Resolution)ကို စဉ်းစားသုံးသပ်နေချိန်တွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်သည့် ခိုင်မာအားကောင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ရန် တောင်းဆိုသည် –
၁။ ဆိုးရွားလာနေသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးအခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန်၊
၂။ မြန်မာစစ်တပ်ရေးဆွဲထားသည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပေဒေအောက်တွင် ပြုလုပ်သည့် ၎င်း၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်မှ တစ်ဆင့် တရားဝင်မှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ပြတ်သားစွာ ငြင်းပယ်ရန်နှင့် ယင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မည်သည့် ရလဒ် သို့မဟုတ် အုပ်ချုပ်မှု ပုံစံကိုမျှ အသိမှတ်မပြုရန်၊
၃။ လေယာဥ်လောင်စာဆီ၊ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် အရပ်ဘက်-စစ်ဘက်သုံး နည်းပညာများ ရရှိနိုင်မှုကို ကန့်သတ်သည့် အစီအမံများမှတစ်ဆင့် စစ်အုပ်စု၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အခြားသော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် ရာဇ၀တ်မှုများ ကျူးလွန်နိုင်စွမ်းကို ဟန့်တားပိတ်ပင်ရန်၊
၄။ စစ်အုပ်စု၏ အကြမ်းဖက်မှုလုပ်ရပ်များကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဂိုဏ်းဖွဲ့ရာဇဝတ်မှုများနှင့် တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (သို့မဟုတ် တရားမဝင် ငွေကြေးကွန်ရက်များ) ကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရန်၊နှင့်
၅။ ရရှိနိုင်သော နိုင်ငံတကာဥပဒေလမ်းကြောင်း အားလုံးမှတစ်ဆင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုအတွက် ပိုမိုတွန်းအားပေးလုပ်ဆောင်ရန် တို့ဖြစ်သည်။
ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးမင်းများခင်ဗျား/ရှင့်
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကျပ်အတည်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်း၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ကာ အာဏာကို မတရားသိမ်းယူရန်နှင့် ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ရန်အတွက် စနစ်တကျ အကြမ်းဖက်မှုများကို ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်အုပ်စုသည် အဆိုပါ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကို မည်သည့်အပြစ်ပေး အရေးယူမှုမှ မခံရဘဲ (ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိကာ) ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဆက်လက် ကျူးလွန်လျက်ရှိသည်။
လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်တာ ကာလအတွင်း မြန်မာစစ်အုပ်စုသည် အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် အဆက်မပြတ် အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေများနှင့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့် စနစ်တကျ ချိုးဖောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ချိုးဖောက်မှုများတွင် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်း၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အဓမ္မ ဖျောက်ဖျက်ခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ ပဋိပက္ခနှင့် ဆက်နွှယ်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား အနည်းဆုံး (၃၀,၄၇၆) ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ (၂၂,၇၈၀) ဦးမှာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံထားရဆဲ ဖြစ်ကာ လူပေါင်း (၇,၈၀၄) ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ မှတ်တမ်းများအရ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု အနည်းဆုံး (၅၀၁) ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး အရပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ကရင်နီပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် အရပ်သား နေအိမ်များနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံ ပေါင်းသိန်းချီကို စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသော မီးရှို့မှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ စစ်အုပ်စုသည် ဝေဟင်မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုပေါင်း (၉,၇၉၄) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းတို့အနက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (၇,၃၃၀) ကြိမ်၊ ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု (၁,၃၀၅) ကြိမ်၊ ပါရာမော်တာ (Paramotor) ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု (၈၂၀) ကြိမ်နှင့် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (Gyrocopter) ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု (၃၃၉) ကြိမ် ပါဝင်သည်။ အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူပေါင်း (၄,၈၅၃) ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဆောက်အအုံပေါင်း (၁,၈၅၃) ခုခန့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံများနှင့် လူစုလူဝေးရှိရာ နေရာများကိုလည်း ထပ်တလဲလဲ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးနေ့၌ စစ်တပ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြောက်ဦးဆေးရုံကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူပေါင်း (၃၄) ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး (၁၀) ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ တစ်လတည်းတွင်ပင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုပေါင်း (၆၃၃) ကြိမ်ကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဝေဟင်မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုပေါင်း (၂၂၀) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး အရပ်သား (၆၉) ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်မှ ၂၅ ရက်အတွင်း ကြီးမားသော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကြီး နှစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည် – ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်တွင် နာရေးနှင့် မင်္ဂလာဆောင် ကျင်းပနေစဉ်အတွင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် အနည်းဆုံး (၂၇) ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်တွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အနည်းဆုံး (၂၁) ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင်လည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ စစ်ဘေးရှောင် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထား၍ လေကြောင်းမှ ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကိုရင်များ၊ ကလေးငယ်များနှင့် ရွာသားများ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်ရသူ (IDP) ပေါင်း ၃.၆ သန်းကျော် ရှိနေပြီး၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း လူဦးရေ ၁၂.၄ သန်းခန့်မှာ ဆိုးရွားလွန်းသည့် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှုဒဏ်ကို ဆက်လက် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ စစ်အုပ်စုက အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် တိုက်ခိုက်နေခြင်းမှာ တမင်ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုလုပ်ရပ်များသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့် စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နေသည့် ပုံစံမျိုးဖြစ်ပြီး၊ အရပ်သားများအား အစာငတ်မွတ်စေခြင်း အပါအဝင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ မြောက်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေဖြင့် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုရှိစေရေးနှင့် အရပ်သားများကို အကာအကွယ်ပေးသည့် အရေးအပေါ်အစီအမံများကို အတည်ပြုချမှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် ဒေသတွင်း ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း (Cyber-scam) စင်တာများ၊ လူကုန်ကူးမှု ကွန်ရက်များနှင့် တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှုများမှာ အထူးသဖြင့် စစ်အုပ်စုနှင့် ၎င်း၏ လက်အောက်ခံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပျူစောထီး (ပြည်သူ့စစ်) များ၊ စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော စီးပွားရေး ကွန်ရက်များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေများတွင် ပိုမိုတိုးပွား လာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရာဇဝတ်မှု အခြေခံသော စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများသည် စစ်အုပ်စုနှင့် ၎င်းနှင့် ဆက်နွှယ်နေသူများအတွက် ဝင်ငွေရလမ်းများကို ဖန်တီးပေးနေပြီး၊ နိုင်ငံတကာ၏ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်တိမ်းနိုင်ရန်နှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေပါသည်။
ဤရာဇဝတ်မှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်ကို ကျော်လွန်၍ အိမ်နီးချင်း အာဆီယံနိုင်ငံများသာမက အမေရိကန်နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများအထိပါ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်လျက်ရှိသည်။ သားကောင်ဖြစ်ရသူများ ဖြစ်လေ့ရှိသည့် လူကုန်ကူးခံရသူများသည် အဓမ္မစေခိုင်းခံရမှု၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှု၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများနှင့် အခြားပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ကြုံတွေ့ ခံစားကြရသည်။ ၎င်းတို့တွင် ကျွန်ပြုခြင်းနှင့် အကျဉ်းချထားခြင်းတို့ပါဝင်ပြီး ယင်းလုပ်ရပ်များသည် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ (Crimes against humanity) မြောက်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။ စစ်အုပ်စုနှင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအကြား အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေသော ဆက်ဆံရေးသည် ယခုအခါ စစ်အုပ်စု၏ ရှင်သန်ရေး မဟာဗျူဟာတွင် အဓိကကျသော အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။ ထို့ကြောင့် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ နှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် ဤကိစ္စရပ်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည် ဖြစ်သည်။
စစ်အုပ်စု၏ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်စွာပင်၊ မြန်မာပြည်သူများသည် ကြီးမားသော အန္တရာယ်များကြားမှ ဆက်လက်စုစည်း တော်လှန်နေကြရုံသာမက အစားထိုး နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုစနစ်သစ်များကိုပါ တည်ဆောက်လျက်ရှိသည်။ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ၊ အမျိုးသမီးများ၊ လူငယ်များနှင့် LGBTIQA+ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအပြင် ဒီမိုကရေစီ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် စစ်တပ်က အတင်းအကျပ် တည်ဆောက်ထားသည့် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုပြင်းထန်သော ဖိနှိပ်ရေးယန္တရားနှင့် အုပ်စုစွဲအခြေခံ အမျိုးသားရေးဝါဒတို့ကို စိန်ခေါ်လျက်၊ အခြေခံလူထုအတွင်းမှ ပေါက်ဖွားလာသော ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်များကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိခိုက်နစ်နာရသူများကို ဗဟိုပြုသည့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ အခွင့်အရေးအခြေခံသော စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်း၊ လူထုပညာပေးခြင်း၊ အပြန်အလှန် ရိုင်းပင်းကူညီခြင်းနှင့် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် လူ့အခွင့်အရေး၊ တရားမျှတမှုနှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ မူဝါဒများအပေါ် အခြေခံသည့် ငြိမ်းချမ်း၍ ရေရှည်တည်တံ့သော အနာဂတ်ဆီသို့ ဦးတည်သည့် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းသစ်ကို ပြည်သူလူထုကိုယ်တိုင် တက်ကြွစွာ ပုံဖော်နေကြပြီဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် လူထု၏ ခုခံမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေစဉ်အတွင်း စစ်အုပ်စုသည် အတင်းအကျပ် ထိန်းချုပ်ထားသော မသမာသည့် ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှုကို ရယူရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် ရွေးကောက်ပွဲစနစ်တစ်ခုလုံးကို လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ကို ဖြန့်ကျက်ခြင်း၊ စစ်အုပ်စုလိုလားသော ကွန်ရက်များကို စည်းရုံးခြင်းနှင့် ခြိမ်းခြောက်အင်အားသုံးခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်ပြီး ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားသော ရလဒ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို “ဒီမိုကရေစီသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း” အဖြစ် မှားယွင်းစွာ တင်ပြခဲ့သော်လည်း မြန်မာပြည်သူလူထုက ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲသည် ဥပဒေနှင့် မညီသကဲ့သို့ တရားဝင်မှုလည်း မရှိခဲ့ပါ။ စစ်တပ်က ချမှတ်သော ရွေးကောက်ပွဲများသည် အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးများကို လေးစားရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများကိုသာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးက အတည်ပြုခဲ့သည်။
စစ်အုပ်စု၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (Union Election Commission – UEC) သည် စစ်တပ်၏ တိုက်ရိုက်အမိန့်ပေး စေခိုင်းမှုကို အကောင်အထည်ဖော်သည့် လက်နက်တစ်ခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း၊ ဖယ်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ဖိအားပေးခြင်း နည်းလမ်းများဖြင့် (လူထု၏) ထောက်ခံမှုကို အတုအယောင် ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ကျင်းပခဲ့သော ဤရွေးကောက်ပွဲသည် လူထု၏ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သပိတ်မှောက်မှု၊ စစ်ကောင်စီ၏ အပြင်းအထန် စစ်အင်အားသုံးမှုနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးမှု ပြိုလဲနေသည့် အခြေအနေများကြားတွင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မဲရုံများသည် အများအားဖြင့် လူသူကင်းမဲ့နေခဲ့ပြီး စစ်တပ်လိုလားသူများနှင့် ဖမ်းဆီးမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်း၊ စီးပွားရေးအရ အရေးယူခံရခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစုဝင်များအပေါ် ဖိအားပေးခံရခြင်းတို့ကြောင့် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရသူများသာ မဲပေးခဲ့ကြသည်။ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများ၊ အတင်းအကျပ် ကြိုတင်မဲပေးခိုင်းမှုများနှင့် ‘ရွေးကောက်ပွဲ ကာကွယ်ရေးဥပဒေ’ ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ဥပဒေများအောက်တွင် ဖမ်းဆီးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ၏ လျှို့ဝှက်ချက်နှင့် လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒဖော်ထုတ်နိုင်မှုတို့ကို စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ယင်းဥပဒေများဖြင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၄၀၄ ဦး (အမျိုးသား ၃၂၄ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၈၀ ဦး) ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြားတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (Office of the High Commissioner for Human Rrights – OHCHR) ၏ မှတ်တမ်းတင် အစီရင်ခံချက်အရ ၂၀၂၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ မဲပေးကာလအတွင်း စစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပေါင်း ၄၀၈ ကြိမ်ထက်မနည်း ရှိခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁၇၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် UNHRC၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မိမိတို့ အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း၊ ယခုအခါ ခြောက်နှစ်ထဲသို့ ချဉ်းနင်းဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်သော ဤအကျပ်အတည်းမှာ ကုလသမဂ္ဂ ယန္တရားများနှင့် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းထံမှ ပိုမိုအားကောင်းပြီး လက်တွေ့ကျသော၊ အချိန်ကာလ သတ်မှတ်ချက်ပါရှိသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုသည်။
UNHRC အနေဖြင့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ၎င်း၏ ရလဒ်များကို ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းပယ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုရွေးကောက်ပွဲမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် မည်သည့် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားကိုမဆို ကုလသမဂ္ဂ၏ မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းကမျှ အသိအမှတ်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်ဆံဆောင်ရွက်ခြင်း ပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းမှုရှိရမည်။ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ကာလများအပါအဝင် စစ်အုပ်စုအား နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှု ဖြစ်စေနိုင်သော မည်သည့် အသိအမှတ်ပြုမှု၊ ဆက်ဆံမှု သို့မဟုတ် နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမဆိုသည် စစ်အုပ်စု၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ရာဇဝတ်မှုများကို သာမန်ကိစ္စရပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သွားစေရန်နှင့် ၎င်းတို့ကို ပိုမိုအတင့်ရဲလာစေရန် အားပေးရာရောက်သည့် အန္တရာယ်ရှိပါသည်။
မြန်မာစစ်တပ်နှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဂိုဏ်းဖွဲ့ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများ (Transnational organized crimes) အကြား အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေသော ဆက်နွှယ်မှုကို UNHRC အနေဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ အသိအမှတ်ပြု ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ဖြိုခွဲရန်နှင့် စစ်တပ်၏ အဓိက ဘဏ္ဍာငွေ အရင်းအမြစ်တစ်ခုကို ဖြတ်တောက်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာမှ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ အရေးယူဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းရမည်။
စစ်တပ်၏ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်ရနေမှုကို ထောက်ပံ့ပေးနေသည့် ဘဏ္ဍာငွေစီးဆင်းမှုများကို ဖြတ်တောက်ရန်၊ လေယာဉ်ဆီအား ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု အပါအဝင် ဘက်စုံလွှမ်းခြုံသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်ပိတ်ဆို့မှု ပြုလုပ်ရန် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအား မိမိတို့ ထပ်လောင်းတိုက်တွန်းပါသည်။ လက်နက်များ၊ လေယာဉ်များ၊ ဒရုန်းများ သို့မဟုတ် လောင်စာဆီများကို ရောင်းချခြင်း၊ ထောက်ပံ့ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းပေးခြင်း မှန်သမျှသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ရာဇဝတ်မှုများကို တိုက်ရိုက်အားပေးကူညီရာရောက်သဖြင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ မြန်မာစစ်တပ်၏ ရာဇဝတ်မှုများကို အားပေးကူညီမှုအတွက် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံနှင့် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ တာဝန် ဖြစ်စေပါသည်။
လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအခြေအနေကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး (International Criminal Court – ICC) သို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း သို့မဟုတ် အထူးခုံရုံး (ad hoc) (သို့မဟုတ်) နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းသော ရောနှောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံ (Hybrid international criminal Tribunal) တစ်ရပ် တည်ထောင်ခြင်း အပါအဝင် ခိုင်မာသည့် တရားမျှတမှု ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် နိုင်ငံရေးအရ အကူအညီများကို စုစည်းပေးရမည်။ ရောမစာချုပ် အပိုဒ် ၁၂(၃) အရ ICC ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်ကို လက်ခံကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (National Unity Government – NUG) ၏ ကြေညာချက်ကို တက်ကြွစွာ ထောက်ခံရန် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီအား မိမိတို့ တိုက်တွန်းပါသည်။ ထို့ပြင် အာဂျင်တီးနား၊ တီမောလက်စ်တေနှင့် အခြားသော နိုင်ငံတကာတရားရုံးများတွင် ဆောင်ရွက်နေသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် (Universal Jurisdiction) မူများအောက်ရှိ အမှုအခင်းများအတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို တိုးမြှင့်ပေးရန်လည်း တိုက်တွန်းပါသည်။”
နောက်ဆုံးအနေဖြင့်၊ ကုလသမဂ္ဂသည် ကျရှုံးနေသော အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ် (Five-Point Consensus) အပေါ် မှီခိုနေခြင်းကို ကျော်လွန်၍ မြန်မာပြည်သူများ ဦးဆောင်သော၊ လူ့အခွင့်အရေးကို အခြေခံသော၊ နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ တရားမျှတမှုနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုတို့အပေါ် အခြေတည်သော ဖြေရှင်းချက်မျိုးကို ပံ့ပိုးကူညီသည့် ချဉ်းကပ်မှုလမ်းစဉ်ကို ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်ရမည်။
ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးမင်းများခင်ဗျား/ရှင့်
ကြီးမားလှသော ဆင်းရဲဒုက္ခများကြားမှ ရာဇဝတ်သား စစ်အုပ်စုကို မယိမ်းမယိုင် တော်လှန်နေမှုနှင့် အောက်ခြေမှစ၍ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ တည်ဆောက်ရေးအား မနားမနေ ကြိုးပမ်းနေကြသည့် မြန်မာပြည်သူများကို အကူအညီပေးရန် မိမိတို့ တိုက်တွန်းပါသည်။ ပြည်သူတို့၏ သတ္တိနှင့် ထိုက်တန်သော ပြတ်သားသည့် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများဖြစ်သည့် စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ရလဒ်များကို ငြင်းပယ်ခြင်း၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် အခြားသော နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုများကို ဆက်လက်ကျူးလွန်နိုင်စွမ်းရှိသည့် စစ်တပ်၏ စွမ်းရည်ကို ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် တရားမျှတမှု ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုမရှိဘဲ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ရန် မိမိတို့မှ တိုက်တွန်းတောင်းဆိုပါသည်။
ပိုမိုသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်ရန် –
- နော်ချယ်ရီ၊ ကရင်ငြိမ်းချမ်းရေးအထောက်ကူပြုကွန်ယက် ၊kpsn14@gmail.com
- နိုင်အူးမွန်၊ မွန်ပြည်လူ့အခွင့်အရေးဖောင်ဒေးရှင်း၊ auemon@rehmonnya.org
- Salai Za UK Ling၊ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့၊ zauk@chinhumanrights.org
- ခင်ဥမ္မာ၊ ရှေ့ပြေးအသံအဖွဲ့ ၊ info@progressive-voice.org
ဤအိတ်ဖွင့်ပေးစာကို အမည်မဖော်ပြလိုသော အဖွဲ့အစည်း ၂၇ ဖွဲ့ အပါအဝင် အရပ်ဘက်လူထုအဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း ၂၃၅ ဖွဲ့တို့က ထောက်ခံလက်မှတ်ရေးထိုးထားပါသည်။
- #MilkTeaAlliance – Friends of Myanmar
- 5/ Lapantang Strike Column
- 5/ of Zaya State Strike Committee
- 8888 Generation (New Zealand)
- Action Committee for Democracy Development (ACDD)
- A New Burma (ANB)
- Ah Nah Podcast – conversations with Myanmar
- All Arakan Youth Organizations Network (AAYON)
- All Burma Democratic Front in New Zealand
- ALTSEAN-Burma
- Anti-Dictatorship in Burma – DMVPA Area
- Anti-Junta Alliance Yangon – AJAY
- Anti-junta Forces Coordination Committee – Mandalay (AFCC – Mandalay)
- Anyar Pyit Taing Htaung Lay Myar Strike Committee
- Arakan CSO Network
- Arakan Youth Peace Network
- Asia Democracy Network (AND)
- Asia Justice and Rights (AJAR)
- Asian Forum for Human Rights and Development (FORUM-ASIA)
- Assistance Association for Political Prisoners (AAPP)
- Association of Human Rights Defenders and Promoters (HRDP)
- Association of Spring Rainbow (ASR)
- Association Suisse Birmanie (ASB)
- Athan – Freedom of Expression Activist Organization
- Auckland Kachin Community NZ
- Auckland Zomi Community
- Ayadaw Strike Committee
- Ayeyarwaddy West Development Organisation (AWDO), Magway
- Ayeyarwaddy West Development Organisation (AWDO), Nagphe
- Blood Money Campaign (BMC)
- Budalin Strike Force
- Burma Action Ireland
- Burma Canadian Network
- Burma Concern
- Burma Human Rights Network (BHRN)
- Burma Solidarity Philippines (BSP)
- Burmese Atheists
- Burmese Community Group (Manawatu, NZ)
- Burmese Rohingya Organisation UK (BROUK)
- Burmese Rohingya Welfare Organisation New Zealand
- Burmese Women’s Union (BWU)
- Campaign for a New Myanmar
- CDM Medical Network (CDMMN)
- Chin Community of Auckland
- Chin Human Rights Organization (CHRO)
- Chindwin Riverside Villages Strike Committee
- CIVICUS: World Alliance for Citizen Participation
- Civil Information Network (CIN)
- Civil Rights Defenders (CRD)
- Creative Home (CH)
- CRPH & NUG supporters Ireland
- CRPH Funding Ireland
- Dagon University Student’s Union (DUSU)
- Defend Myanmar Democracy (DMD)
- Democracy for Ethnic Minorities Organization (DEMO)
- Democracy Youths of Myanmar
- Democracy, Peace and Women’s Organization
- Educational Initiatives Prague
- Equality Myanmar (EQMM)
- Ethnic Youth General Strike Committee (Mandalay)
- Federal Corner
- Federal Myanmar Benevolence Group (NZ)
- Federation of Basic Education Worker Unions (FBEWU)
- Free Burma Campaign (South Africa) (FBC (SA))
- Future Light Center (FLC)
- General Strike Collaboration Committee (GSCC)
- Generation Wave (GW)
- Generations’ Solidarity Coalition of Nationalities – GSCN
- German Solidarity with Myanmar e.V.
- Hpakant Hmawlae Strike Force
- Human Rights Educators Network (HREN)
- Human Rights Foundation of Monland (HURFOM)
- India for Myanmar
- Info Birmanie
- Initiatives for International Dialogue (IID)
- Inle Women Union
- Inter Pares
- International Campaign for the Rohingya
- Italia-Birmania.Insieme
- Justice & Equality Focus (JEF)
- Kachin Women Association Thailand (KWAT)
- Kalay Township People’s Strike Steering Committee – KPSSC
- Kani Township Strike Steering Committee
- Kantbalu Township Strike Force
- Karen Human Rights Group (KHRG)
- Karen Peace Support Network (KPSN)
- Karen Swedish Community (KSC)
- Karen Women’s Organization (KWO)
- Karenni Civil Society Network – KCSN
- Karenni Human Rights Group (KnHRG)
- Karenni National Women’s Organization (KNWO)
- Karenni Society New Zealand
- Kawthoolei Women’s Network
- Keng Tung Youth
- Kyae Lak Myay
- Kyan Rescue Committee (KRC)
- Kyauktada Strike Committee (KSC)
- La Communauté Birmane de France
- Latpadaung Anti-coup Strike Force
- Latpadaung Region Strike Committee
- Legal Aid for Human Rights
- Let’s Help Each Other (LHEO)
- LGBT Alliance Myanmar
- Magway People’s Revolution Committee
- Magway Region Human Rights Network (MHRN)
- Mandalay Medical Family (MFM)
- Mandalay Regional Youth Association – Revolution Core Group (MRYA – RCG)
- Mandalay Strike Force (MSF)
- MATA Sagaing
- MayMyo Strike Force
- Mekong Watch
- Metta Campaign Mandalay
- Milk Tea Alliance Calendar Team
- Monywa People’s Strike Steering Committee
- Monywa-Amyint Road Strike Committee
- Myanmar (CRPH) Support Group, Norway
- Myanmar Accountability Project (MAP)
- Myanmar Action Group Denmark
- Myanmar anti-military coup movement in New Zealand
- Myanmar Campaign Network (Australia)
- Myanmar Community Group Christchurch New Zealand
- Myanmar Community Group Dunedin New Zealand
- Myanmar Emergency Fund – Canada (MEF – Canada)
- Myanmar Engineers – New Zealand
- Myanmar Gonye (New Zealand)
- Myanmar Labour Alliance (MLA)
- Myanmar Muslim Revolutionary Force
- Myanmar People Alliance (Shan State)
- Myanmar Student Christian Movement
- Myanmar Students’ Union in New Zealand
- Myaung People Strike Steering Committee
- MyaYar Knowledge Tree
- Myingyan Civilian Movement Committee
- Nelson Myanmar Community Group New Zealand
- Network for Human Rights Documentation – Burma (ND-Burma)
- New Bloom (Taiwan)
- New Myanmar Foundation (NMF)
- New Step Women Empowerment Group (NSWG)
- New Zealand Campaign for Myanmar
- New Zealand Doctors for NUG
- New Zealand Karen Association
- New Zealand Zo Community Inc.
- No Business With Genocide
- Nyan Lynn Thit Analytica (NLTA)
- Olive Organization
- Overseas Mon Association, New Zealand
- Pale People’s Strike Steering Committee
- Political Prisoners Network – Myanmar (PPNM)
- Progressive Muslim Youth Association (PMYA)
- Progressive Voice (PV)
- Pwintphyu Development Organisation (PDO)
- Pyithu Gonye (New Zealand)
- Queers of Burma Alternative (QBA)
- Rohingya Maìyafuìnor Collaborative Network (RMCN)
- Rural Community Development Society
- Rvwang Community Association New Zealand
- Save Myanmar – USA
- Save Myanmar (San Francisco)
- Save Myanmar Fundraising Group (New Zealand)
- SEA Junction
- Shan Community (New Zealand)
- Shan MATA
- Shwebo Strike Force
- Sisters2Sisters
- Sitt Nyein Pann Foundation (SNPF)
- Southern Initiatives (SI)
- Southern Youth Development Organization (SYDO)
- Spring Revolution Myanmar Muslim Community (SRMMC)
- Spring Traveller
- Sujata Sisters Group (NZ)
- Ta Mar Institute of Development
- Ta’ang Women Organization (TWO)
- The Ladies Organization
- The Nation Voice
- S. Campaign for Burma (USCB)
- Union of Karenni State Youth (UKSY)
- Unitarian Universalist Service Committee (UUSC)
- University of Medicine Mandalay Student Union Revolutionary Front – UMMSURF
- University Students’ Unions Alumni Force
- Volunteers in Myanmar
- Wetlet Strike Committee
- White Coat Society Yangon (WCSY)
- Women Alliance Burma (WAB)
- Women for Justice (WJ)
- Women Lead Resource Center
- Yadanabon University Students’ Union (YDNBUSU)
- Yangon 4 Brothers
- Yangon Deaf Group
- Yaw Land’s IDP Support Network
- Yinmarbin-Sarlingyi All Villages People Strike Leading Committee
- Youth Empowerment (YE)
- Youth Resources Strike Committee – Chaung U Township
- ဂန့်ဂေါဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့
- ငြိမ်းချမ်းရေးစာသင်ခန်း – Peace Classroom
- စွန်ရဲဌာနေ (လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးကွန်ယက်)
- တမာကောလိပ်
- နွေဦးတမာရပ်ဝန်း
- နားဆင်သူများအဖွဲ့
- ပဉ္စမမဏ္ဏိုင်
- မင်းလှတောင်သူများအစုအဖွဲ့
- မျက်မှောက်ခေတ်
- မျိုးဆက်-Generations
- မလိအင်ဗွပ်အမျိုးသမီးများအဖွဲ့
- ယိမ်းနွဲ့ပါး
- ရင်းမြစ်ဌာနေ (လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးကွန်ယက်)
- သင့်မြတ်လိုသူများအဖွဲ့
- သမိုင်းသယ်ဆောင်သူများ
- အညာလွင်ပြင်ရပ်ဝန်း
ထောက်ခံလက်မှတ် ထပ်မံရရှိထားသော အဖွဲ့များ
- Justice For Myanmar
- Integria, z.u. (Czech Republic)
အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို PDF ဖြင့် ရယူရန် (မြန်မာဘာသာ ၊ English)
