လူမျိုးပြုန်းစေမှု (Genocide)

လူမျိုးပြုန်းစေမှုဆိုသည်မှာ “နိုင်ငံသား၊ လူမျိုး၊ မျိုးနွယ်စု သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအုပ်စု
တစ်စုလုံး သို့မဟုတ် တစိတ်တပိုင်းကို ပျက်သုဥ်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊
မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ
ထိခိုက်နစ်နာစေသည့် လုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်သည်။

လူမျိုးပြုန်းစေသည့် ရာဇ၀တ်မှု ကျူးလွန်ရန်အတွက် အစီအစဥ်တစ်ခု သို့မဟုတ်
မူဝါဒတစ်ရပ်ထားရှိ ရန် မလိုပါ။ သို့သော်လည်း ထိုသို့စီမံချက်၊ မူဝါဒများ ရှိနေပါက
ယင်းတို့သည် လူမျိုးပြုန်းစေရန် ကြံ ရွယ်လုပ်ဆောင်သည့် အထောက်အထားများအဖြစ်
သတ်မှတ်နိုင်သည်။ လူမျိုးပြုန်းစေသည့် ရာဇဝတ် မှုဖြစ်ရန် သေဆုံးသူအရေအတွက်
အနည်းဆုံး မည်မျှရှိရမည်ဟူ၍ သတ်မှတ်ချက်မရှိပါ။ သို့သော် ပစ်
မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရသူများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ပြစ်မှုသည် အုပ်စုတစ်စုလုံး အပေါ်
ခြုံငုံသက် ရောက်နိုင်သည့် ရာဇဝတ်မှုမျိုး ဖြစ်ရမည်။
လူမျိုးပြုန်းစေသည့် ရာဇ၀တ်မှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ခုံရုံး၏
ရောမသဘောတူစာချုပ် အပိုဒ် (၆) တွင် နိုင်ငံသား၊ လူမျိုး၊ မျိုးနွယ်စု သို့မဟုတ်
ဘာသာရေးအုပ်စု တစ်စုလုံး သို့မဟုတ် တစိတ်တပိုင်းကို ပျက်သုဥ်းစေရန် ရည်ရွယ်ချက် ဖြင့်
သတ်ဖြတ်ခြင်း။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်စေခြင်း။
မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ရုပ်ပိုင်း ဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ
ထိခိုက်နစ်နာစေသည့် လုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်ခြင်း။ အသက် ရှင်သန် မရပ်တည်နိုင်စေရန်
ရည်ရွယ်၍ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာများကို ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖျက်ဆီးခြင်း။ ကလေးမွေးဖွားမှုကို

ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပိတ်ပင် တားဆီးခြင်း။ ကလေးများကို အခြားလူမျိုးအုပ်စုများ အား
အတင်းအကြပ် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လူမျိုးပြုန်းစေသည့် ရာဇဝတ်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်နီးချင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် ခမာနီခေါင်းဆောင် ပိုပေါ့ (Pol Pot)
လက်ထက် ၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ ခုနှစ်အတွင်း (၄ နှစ်အတွင်း) ကမ္ဘောဒီးယား ပြည်သူ ၁.၅ သန်း မှ
၂ သန်း (ထိုအချိန်က ကမ္ဘောဒီးယား လူဦးရေ၏ ၂၅ % နီးပါး) သတ်ဖြတ်ခံရသည်။
ခမာနီတို့လက်ထက်တွင် မြို့ပြများရှိ ပြည်သူများအား လက်ပြန်ကြိုးတုတ်၍
ကျေးလက်တောရွာများရှိ အလုပ်ကြမ်းစခန်းများသို့ ခေါ်ဆောင်ပြီး အစုအပြုံလိုက်
သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အတင်းအကြပ် အလုပ်ခိုင်း စေခြင်း၊ ကိုယ်ထိလက်ရောက် အကြမ်းဖက်ခြင်း၊
ညှဥ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် အလုပ်ကြမ်းစခန်းသို့ ပို့ဆောင်ခံရသူများမှာ အဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့်
ရောဂါဘယ ထူပြောမှုကြောင့် သေဆုံးကြရသည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား ဗဟိုမှတ်တမ်းအဖွဲ့ (Documentation Center of Cambodia) မှ
ခမာနီတို့ လက်ထက်တွင် ခန့်မှန်းခြေ ပြည်သူ ၁.၃ သန်းကို အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ထားပြီး
မြှုပ်နှံထားသည့် နေရာ ၂၃,၇၄၅ ကို ဖော်ထုတ် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရနှင့် ကုလသမဂ္ဂတို့ သဘောတူညီမှုဖြင့်
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအ တွက် အထူးခုံရုံး (Extraordinary Chambers in the Court of
Cambodia) ကို ကမ္ဘောဒီး ယား လူမျိုးပြုန်းစေသည့် ရာဇဝတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍
တာဝန်ရှိသူများကို ခုံရုံးတင်စစ်ဆေးရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ သည်။ ခုံရုံးတင် စစ်ဆေးမှုကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင်
စတင်ခဲ့ပြီး လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့်ပြစ်မှု နှင့် လူမျိုးပြုန်း ရာဇဝတ်မှုများတွင်
တာဝန်ရှိသည့် ခမာနီခေါင်းဆောင်များအား ပြစ်ဒဏ်များ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။